مجله تاروترمه

 ترمه و کاربرد آن 

استان یزد از مناطق کویری کشورمان به حساب می‌آید، این استان با برخورداری از مردمانی سخت‌کوش و هنرمند توانسته جایگاه والایی در صنعت، هنر و معماری کشور کسب نماید.

دستبافی یکی از هنرهای اصیل و سنتی استان یزد به شمار می‌رود که علاوه بر قدمت طولانی‌اش از پیشرفت قابل توجهی نیز برخوردار بوده.

امروزه هنر و صنعت نساجی در استان یزد از اصلی‌ترین، سودآورترین و پیشتازترین صنایع محسوب می‌شود، به طوری که این استان (یزد) را دومین کانون نساجی کشور ساخته. یکی از صنایع‌دستی نساجی، پارچه‌های ناب و باارزش کشورمان ترمه می‌باشد که در سراسر دنیا به عنوان هنر و نماد ایران و ایرانیان شناخته‌اند.

ترمه و کاربرد آن

ترمه از زمان‌های گذشته در نقاط متفاوت ایران با طرح‌های متنوع بافته می‌شد اما بافت آن در یزد قدمت طولانی دارد و میزان رشد آن چشمگیر بوده.

می‌شود ترمه بپوشی و دلم  را ببری

کل احساس مرا یک سره یغما ببری

این پارچه لطیف و بسیار ظریف ذوق و سلیقه ایرانیان را در ظرافت بافت، جنس و طرح‌های خیال‌انگیزش در کل جهان بی‌نظیر کرده، شما دوستان عزیز با ما همراه باشید تا با ترمه بیشتر آشنا شویم.

ترمه چیست؟

پارچه ترمه یکی از صنایع‌دستی نساجی نفیس و قدیمی ایران به شمار می‌رود. در کل جهان ترمه ایران شناخته شده که برای آن ارزش خاصی قائل هستند و بیشترین طرفدار پارچه ترمه، اروپائیان هستند. یزد از دیرباز جزء مهم‌ترین مراکز تولید منسوجات ترمه ایران بشمار می‌رود. پارچه ترمه یزد به زیبایی بسیار معروف و از سوغاتی‌های معروف این شهر به حساب می‌آید و یکی از محصولات صادراتی ایران می‌باشد.

ترمه پارچه نفیس و گرانبهایی است که از کرک و ابریشم طبیعی و الیاف بسیار لطیفی بافته شده. ترمه مانند فرش دستبافت دارای دو سری نخ تارو پود می‌باشد اما به دلیل بافت بی‌نظیر و تراکم پودهایش پردوام‌تر از انواع پارچه‌ها می‌باشد. ترمه‌ها در گذشته کاملا دستباف بودند و آنها را با الیاف ابریشم می‌بافتند که از ارزش و قیمت بالایی برخوردار بوده. در قرون بعد دستگاه‌های بافت ترمه ساخته شد و رفته رفته باصنعتی شدن و رشد اقتصادی، ترمه‌ها را به گونه‌ای تمام ماشینی در کیفیت و ضخامت متفاوت می‌بافتند.

بافت ترمه:

در بافت ترمه باید مواد اولیه آن را تهیه کرد؛ پارچه ترمه را معمولا از ابریشم و پشم باکیفیت و مرغوب با الیاف بلند استفاده می‌کنند. رایج‌ترین پشم، پشم سفید است زیرا می‌توان آن را به رنگ دلخواه رنگ‌آمیزی نمود.

در بافت ترمه مهم‌ترین نکته‌ای که باید مورد توجه و تاکید قرار داد انتخاب رنگ‌ها می‌باشد. زیرا باید از نوعی هماهنگی رنگ یا به عبارتی از یک گروه رنگی برخوردار باشند چرا که زیبایی را چند برابر می‌کند.

راز زیبایی و جذابیت ترمه‌ها در نقش و رنگ می‌باشد. رنگ‌ها انرژی و نیروهایی هستند که به صورت مثبت بر ما تاثیر می‌گذارند. رنگ ترمه‌های ایرانی از گیاهان طبیعی بدست می‌آید و این رنگها از تنه، برگها، گل، میوه، ریشه و یا پوست گیاهان بدست می‌آید. بافنده ترمه برای تولید یک اثر ناب معمولا از پنج تا هشت رنگ استفاده می‌کند. پارچه‌های ترمه در زمان‌های گذشته بیشتر با رنگهای سفید و سورمه ای بافته می‌شد که امروزه بیشتر به رنگهای قرمز، عنابی، نارنجی، سبز و .. رنگرزی می‌شوند.

رنگ زمینه ترمه با توجه به طرح و نوع ترمه متفاوت و این رنگ تاثیر شگرفی بر مخاطب دارد. بافندگان در تنظیم و انتخاب رنگها اهدافی همچون القای حس و حالت را دنبال می‌کنند و در تلاش هستند بهترین حس را منتقل کنند.

بافندگان در گذشته پارچه‌های ترمه را با انگشت‌های ظریف خود می‌بافتند و طرحهای ریز و پیچیده‌ای را بر روی پارچه‌ها نقش می‌بستند اما امروزه ترمه‌ها را با استفاده از ماشین‌آلات به صورت توپ‌هایی در ابعاد سی تا چهل متری می‌بافند.

پارچه‌های ترمه با طرح‌های متنوعی در نقاط ایران بافته می‌شود که معروف‌ترین طرح ترمه “بته‌جقه، گل شاه عباسی، شاخ‌گوزنی” است.